ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ

                            Atatürkçü, Çağdaş, Ulustan Yana, Laik Eğitim....

 

                                                                                                                                                                                                                                                

 

İç Denetim Planı 2009-2011

 

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İÇ DENETİM BİRİMİNİN

2009–2011 DÖNEMİ İÇ DENETİM PLANI

 

 

          I. GİRİŞ

 

Uludağ Üniversitesi İç Denetim Biriminin 01.01.2009–31.12.2011 dönemi çalışmalarını kapsayan, İç Denetim faaliyetlerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç duyulan işgücü ve diğer kaynakları belirlemek amacına yönelik bu İç Denetim Planı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 65 inci maddesine dayanılarak hazırlananİç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin” 39 ve 40. maddeleri ile İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından yayımlanan ‘’Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberi”, “Kamu İç Denetiminde Risk Değerlendirme Rehberi” ve “Kamu İç Denetimi Strateji Belgesi”nde belirtilen usul ve esaslar dikkate alınarak hazırlanmıştır.

 

II-İDARENİN TANITIMI

 

1970 yılında İstanbul Üniversitesine bağlı olarak kurulan Bursa Tıp Fakültesi ile 1974 yılında kurulan Bursa İktisadi ve Sosyal Bilimler Fakültesi Üniversitenin temel taşlarını oluşturmuştur.

1975 yılında yasal prosedürü tamamlanan ve Bursa Üniversitesi adı altında eğitim ve öğretime başlayan Üniversitemizin adı, 20 Temmuz 1982 de çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Hakkında 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile “Uludağ Üniversitesi” olarak değiştirilmiştir.

Daha sonra üniversitemiz bünyesinde;

1976 yılında Mühendislik-Mimarlık Fakültesi,

1978 yılında Veteriner Fakültesi,

1981 yılında Ziraat Fakültesi,

1982 yılında Eğitim Fakültesi (Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Bursa Yüksek Öğretmen Okulu ile Yabancı Diller Yüksekokulu birleştirilerek),

1982 yılında İlahiyat Fakültesi,

1983 yılında Fen-Edebiyat Fakültesi,

1995 yılında Hukuk ve Güzel Sanatlar Fakülteleri,

Kurulmuştur.

Gemlik ilçesinde açılan Hukuk ve Mudanya ilçesinde açılan Güzel Sanatlar Fakülteleri ilk kez 2007 yılında öğrenci alarak eğitim ve öğretime başlamışlardır. 1995 yılında kurulan Diş Hekimliği Fakültesi henüz faaliyete başlamamıştır.

Sanayi ve diğer sektörlerde ihtiyaç duyulan nitelikli ara insan gücü ihtiyacının karşılanması amacıyla Üniversitemize bağlı olarak kurulan Yüksekokullar kuruluş yılları itibariyle aşağıda gösterildiği gibidir.

1985-Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu,

1996-Bursa Meslek Yüksekokulu; (Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu olarak ikiye ayrılmıştır.)

1992-İlahiyat Meslek Yüksekokulu ( İlahiyat Fakültesine bağlı olarak kurulmuş, henüz faaliyete geçmemiştir.)

1994-Mustafakemalpaşa Meslek Yüksekokulu,

1995-Karacabey Meslek Yüksekokulu,

1995-İnegöl Meslek Yüksekokulu,

1995-İznik Meslek Yüksekokulu,

1996-Sağlık Yüksekokulu (4 yıllık),

1997-Yenişehir İbrahim Orhan Meslek Yüksekokulu,

1999-Orhangazi Meslek Yüksekokulu,

1999-Mennan Pasinli Meslek Yüksekokulu,(Henüz faaliyete başlamamıştır.)

1998-U.Ü. Devlet Konservatuarı, (Yarı zamanlı statüde)

1999-U.Ü. Devlet Konservatuarı Müzik ve Bale İlköğretim Okulu, (Tam Zamanlı Statü)

2002 Yabancı Diller Yüksekokulu,

2005-Gemlik Asım Kocabıyık Meslek Yüksekokulu,

2005-Orhaneli Meslek Yüksekokulu,

2005-Keles Meslek Yüksekokulu,

2008 Harmancık Meslek Yüksek Okulu.

          Bunların dışında Üniversitemize bağlı olarak çeşitli yıllarda kurulan 3 Enstitü, 19 Araştırma Ve Uygulama Merkezi (3’ü Henüz faaliyete geçmemiştir) ve 5 adet bölüm bulunmaktadır.

Eğitim Fakültesinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü ve Devlet Konservatuarı 152 Evler Kampusünde, İlahiyat Fakültesi Fethiye Kampusünde, Yabancı Diller Yüksekokulu ve Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Ali Osman Sönmez Kampusünde hizmet vermektedir. Hukuk Fakültesi Gemlikte, Güzel Sanatlar Fakültesi Mudanya ilçesindedir.

İlçe adlarını taşıyan yüksekokullar adlarıyla anılan ilçelerde, diğer fakülte ve yüksekokullar ile bölümler ise Rektörlük ana merkezinin de bulunduğu İzmir Yolu üzerinde şehir merkezine 18 km mesafedeki 16.000 dönüm arazi üzerinde kurulu Görükle Kampusünde faaliyetlerini sürdürmektedirler.

Üniversitemizde 2008-2009 akademik yılı itibariyle ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencisi olarak toplam 42443 öğrenci öğrenim görmekte, 574 öğretim üyesi, 2249 diğer akademik personel, 1701 idari personel, 1907 işçi olmak üzere toplam 6431 personel hizmet vermektedir.

Yukarıdaki bilgilerin incelenmesinden görüleceği üzere; Aklın ve bilimin öncülük ettiği, Atatürk'ün çizdiği çağdaş, laik ve demokratik yolda, özgür düşünceli ve kişisel sorumluluk duyguları gelişmiş ulusal değerlere saygılı olarak kültürel ve tarihi değerleri benimsemiş, çağdaş görünüşlü gençler yetiştirmeyi amaç edinen üniversitemize bağlı olarak, 11 Fakülte, 2 yüksekokul, 15 meslek yüksekokulu, 1 Konservatuar, 3 Enstitü, 19 Araştırma ve Uygulama Merkezi ve Rektörlüğe bağlı olarak kurulan 5 bölüm bulunmaktadır.

 

          Bu bağlamda Üniversitemizin esas faaliyetlerini sürdürdüğü bütün bu alanlar ile faaliyetlerine konu olabilecek idari ve mali bütün uygulamalar denetim alanına girmektedir.

 

III. STRATEJİK AMAÇLAR

 

İç Denetim Koordinasyon Kurulunca düzenlenip yayınlanan “Kamu İç Denetimi Strateji Belgesi” bağlamında hazırlanan 2009 - 2011 dönemi çalışmalarını kapsayan İç Denetim Planında özetle aşağıdaki hususlar amaçlanmaktadır.

İç Denetimin tanıtılması amacıyla yapılan çalışmaların denetim çalışmalarını aksatmayacak şekilde devam ettirilmesi,

Birimimize ait İç Denetim Rehberinin hazırlanması,

Birimlerin iş süreçleri, yönetim ve kontrol süreçlerinin gözden geçirilmesi,

İdarenin risk yönetim süreçlerinin incelenmesi,

Denetim kaynağı kullanımında risk odaklı yaklaşımın benimsenmesi,

Hazırlanan İç Denetim plan ve programlarında, sistem denetimi, uygunluk denetimi, mali denetim ve performans denetimi sıralamasının esas alınması,

İç denetimin ilk defa yapılacağı dikkate alınarak, tüm denetim alanları yerine bir veya birkaç alanın pilot olarak belirlenmesi ve ilk yıl bütün denetim kaynağı ile bu alanlarda denetimlerin tamamlanması, alınan sonuçlar ve edinilen tecrübeler üzerine daha sonra diğer alanlarda denetime geçilmesi,

Denetimlerde, denetlenen birimlerin yönetim ve kontrol süreçlerindeki zayıflıkların veya geliştirilmesi gereken alanların ortaya çıkarılması ve gerekli iyileştirmelerin yapılması amacıyla birim yöneticileriyle birlikte ortak aksiyon planlarının hazırlanması,

İç denetim faaliyetleri sonucunda birim ile mutabık kalınan ve aksiyon planına bağlanan önerilerin planlandığı şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin izlenmesi,

Güvence verme ve danışmanlık faaliyetlerinin beraber yürütülmesi,

İç denetim birimlerinde yürütülen iç denetimin ilgili standart, mevzuat ve rehberlerde yer alan düzenlemelere göre yapılıp yapılmadığını izleyecek bir iç gözetim mekanizmasının (denetim gözetim sorumlusu belirlenmesi gibi) kurulması,

İç denetçilerin bilgi ve becerilerinin artırılması amacıyla; ihtiyaç duyulan alanlarda eğitimlerin başlangıçta dışarıdan hizmet alımı yoluyla ya da diğer iç denetim birimlerindeki yetkin personel aracılığıyla yürütülmesi, sonraki dönemlerde iç denetçiler arasından eğitici olabileceklerin belirlenmesi ve iç denetim biriminin kendi eğitici kadrosunun oluşturulması, iç denetçilere mevzuat uyarınca asgari yüz saatlik meslek içi eğitimin üç yıla yayılarak verilmesi,

İç denetim alanında akademik çalışması olan kişi ve kurumlarla işbirliği yapılması ve bu alandaki çalışmaların teşvik edilmesi,

Ortak politikaların belirlenmesi, karşılıklı roller ve beklentilerin açıklığa kavuşturulması ve olası problemlerin çözümü amacıyla Kurul ve iç denetim birimleri ile kamu idareleri ve diğer denetim birimleri arasında yakın işbirliği sağlanması.

 

IV. PLANIN UYGULANMASINDA UYULACAK İLKELER

 

2009-2011 Dönemi İç Denetim Planı; 2008 yılı içinde bulunulduğu, iç denetim biriminde biri birim yöneticisi olmak üzere toplam üç iç denetçinin yer aldığı, resmi tatil, mazeret izni ve yıllık izinler dikkate alınarak her bir iç denetçi için 2009, 2010 ve 2011 yıllarının her birinde toplam 220 işgününün bulunduğu, risk değerlendirme çalışmalarının yapıldığı ve denetim alanlarının öncelik sırasına konulduğu dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Planın hazırlanmasında iç denetçilerin sayısı, çalışma süre ve imkanları dikkate alınarak, en riskli görülen alan ve konulara öncelik verilmek suretiyle azami verim hedeflenmiştir.

Planlanan dönem içerisinde denetim kaynaklarında herhangi bir nedenle artma yada azalma olduğu veya öncelikli öneme haiz yeni riskli alanlar belirlendiği taktirde iç denetim planı yeniden mevcut kaynak ve şartlara göre revize edilecektir.

Planın uygulanmasında, İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından yayınlanan Kamu İç Denetim Standartları ve Meslek Ahlak Kuralları göz önünde bulundurulacak, her düzeydeki mevzuatın gerektirdiği diğer esaslara riayet edilecektir.

 

V. RİSK DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI

 

Risk, idarelerin kuruluş amaçları ile stratejik hedeflerine ulaşmasına ve görevlerin ifasına engel olabilecek veya beklenmeyen zararlara yol açabilecek durum ya da olaylardır.

Risk esaslı denetimde amaç; denetim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması ve riskli alanlara yoğunlaşarak yönetim, kontrol ve risk yönetimi süreçlerinin etkinlik düzeylerinin arttırılmasında yönetime yapılan katkının en üst seviyeye çıkartılmasıdır.

Bu bağlamda İç Denetim Birimimizce iç denetim plan ve programına esas olmak üzere yapılan risk değerlendirmesi; İç Denetim Koordinasyon Kurulunca yayınlanan “Kamu İç Denetiminde Risk Değerlendirme Rehberi” esas alınarak yapılmış olup, aşağıdaki evrelerden oluşmaktadır.

1-Denetim evreninin tanımlanması.

2-Denetim alanlarının belirlenmesi.

3-Yapısal risk düzeylerinin belirlenmesi.

4-Denetim alanlarının önceliklendirilmesi.

 

1-Denetim evreninin tanımlanması.

Denetim evreni, denetlenebilecek alanların tamamını ifade eder. Bu bağlamda Üniversitemizin denetim evreni; organizasyonel olarak kurumumuz teşkilat şemasında yer alan tüm birimler ve fonksiyonel olarak da bu birimlerin mali ve mali olmayan tüm iş ve işlemlerini kapsamakta olup, söz konusu birimlerin listesi EK-1 tabloda gösterildiği biçimdedir.

 

2-Denetim alanlarının belirlenmesi.

          Denetim evreninin; birim, faaliyet, süreç, proje veya bunlardan birkaçı bir arada değerlendirilmek suretiyle idare faaliyetlerinin denetlenebilir bölümlere ayrılmasıyla denetim alanları belirlenir.

Uludağ Üniversitesinin denetim alanları, Üniversitenin tüm birimleri ile söz konusu birimlerin faaliyetleri ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle belirlenmiştir. Bu bağlamda denetlenebilir faaliyet ve bölümler EK-2 de gösterilmiştir.

 

3-Yapısal risk düzeylerinin belirlenmesi.

Riski bir olay veya faaliyetin kurumu olumsuz olarak etkileme olasılığı olarak tanımladığımızda, yapısal risk; mevcut kontroller ve tedbirler dışarıda tutulduğunda kamu idarelerinin mevcut yapısından veya faaliyetin doğasından kaynaklanan risktir.

İdarelerin yapısal risk düzeylerinin belirlenmesi çalışmaları, yapısal risk kriterlerinin (unsurlarının) tanımlanması ve ölçülmesi aşamalarından oluşmaktadır.

 

Risk Kriterlerinin Tanımlanması:

          İç Denetim Birimimizce Üniversitemiz faaliyetlerine etki eden dört risk kriteri tanımlanmıştır. Bunlar; bütçe büyüklüğü, işlem hacmi ve personel sayısı, faaliyetlerin karmaşıklığı ve iç kontrol sisteminin yeterliliği kriterleridir. (EK-3)

Kümülatif yöntem kullanılarak yapılan risk değerlendirmesinde belirlenen risk kriterlerine ilişkin açıklama ve bu kriterlere ilişkin ağırlıklar aşağıdaki gibidir.

Bütçe büyüklüğü; kamu idaresine bütçeyle verilen kaynakların büyüklüğü, kayıp ve zararların gerçekleşme olasılığını arttırır. Değerlendirmede bu kritere %40 ağırlık puanı verilmiştir.

İşlem hacmi ve personel sayısı; işlem hacminin büyüklüğü karşısında personel sayısının yetersizliği hata yapma olasılığını artırarak idareyi riskli bir konuma getirebilir. Değerlendirmede bu kritere %20 ağırlık puanı verilmiştir.

Faaliyetlerin karmaşıklığı; idarenin faaliyetlerinin karmaşıklığı, kontrollerin uygulanmasını zorlaştırarak hata yapma ihtimalini artırabilir. Bu kriterin ağırlığının %20 olabileceği düşünülmüştür.

İç Kontrol sisteminin yeterliliği; İç Kontrol; bir işin planlanma aşamasından sonuçlanmasına kadar geçen aşamadaki tüm prosedürleri kapsayan ve en alt kademeden en üst düzeydeki yöneticiye kadar idarenin tüm çalışanlarının rol aldığı bir süreçtir. İç Kontrol sisteminin iyileştirilmesi, bu hususta geliştirilen yöntemlere bağlı olarak iç kontrolün bir takım standartlara bağlanması, ana hedeftir. Bu bağlamda İç Kontrol sisteminin yeterliliği kriterine ayrılan ağırlık puanı %20 dir.

 

Yapısal Risk Düzeyinin Ölçülmesi:

Denetim alanlarına yönelik yapısal risk kriterleri tanımlandıktan sonra, denetim alanlarının bu risk kriterleri karşısındaki durumu değerlendirilmek suretiyle yapısal risk düzeyleri kümülatif yöntem kullanılarak belirlenmiştir.

Kümülatif yöntemde; her risk kriterine idare faaliyetlerine etkisi ve önemi göz önünde bulundurularak bir ağırlık verilir. Aynı şekilde, her risk kriterine risk seviyesini gösteren 1’den 5’e kadar bir değer (katsayı) verilir. (EK-3) En düşük risk seviyesi için 1 ve en yüksek risk seviyesi için ise 5 değeri kullanılır. Daha sonra, verilen bu değer ağırlığıyla çarpılarak her bir kriter için risk puanı bulunur.

Kümülatif yöntem kullanılarak yapılan uygulama sonuçları EK-4 tablo’da yer almaktadır.

 

Denetim alanlarının önceliklendirilmesi.

Risk değerlendirmesinde son aşama, her bir denetim alanına ait risklerin mukayese edilerek denetim alanlarının sıralanmasıdır.

EK-4’de gösterilen denetlenebilir alanlar, yukarıda açıklanan risk kriterleri esas alınmak ve kümülatif yöntem uygulanmak suretiyle derecelendirilmiş olup, risk öncelik sırasına göre denetim alanları EK-5’de gösterilmiştir.

Önceliklendirilen denetim alanları; 3,51 puan ve üzeri 1 inci derecede yüksek riskli alan, 3,50-2,01 puan arası 2 inci derecede orta riskli alan, 2,00-1,00 puan arası 3 üncü derecede düşük riskli alan olarak ifade edilmiştir.(EK-6)

 

VI. DENETİM KAYNAKLARI.

 

Planlanan dönemde sertifika eğitimin tamamlayıp, sertifikasını alan üç adet iç denetçi mevcuttur. Kurumumuza tahsis olunan iç denetçi kadro adedi beştir. İki iç denetçi kadrosu halen boştur. İç Denetim Birimi olarak büro oluşturulmuş, büroda bir idari personel görevlendirilmiştir. Döşeme ve demirbaş gibi ihtiyaçlar kurumumuz bünyesinde karşılanmıştır.

 

          VII. PLANLANAN İÇ DENETİM FAALİYETLERİ

 

İç Denetim Koordinasyon Kurulunca yapılan düzenlemeler dikkate alınarak İç denetim faaliyetleri, denetim faaliyetleri ve diğer faaliyetler olarak iki grupta planlanmıştır.

Tüm faaliyetler için 2009 yılında 660, 2010 yılında 660 ve 2011 yılında 660 adam/gün denetim kaynağı bulunduğu varsayılmıştır.

Sonradan ortaya çıkabilecek olağanüstü görevler için denetim kaynağından az bir bölümü yıllar itibariyle ihtiyat için tutulmuştur. Olağanüstü bir görev çıkmadığı taktirde söz konusu bu kaynağında denetim faaliyetlerinde kullanılması düşünülmektedir. (EK-7)

 

A-Denetim Faaliyetleri.

Kamu İç Denetimi Strateji Belgesi’nde yer alan “iç denetimin ilk defa yapılacağı dikkate alınarak, tüm denetim alanları yerine bir veya birkaç alanın pilot olarak belirlenmesi ve ilk yıl bütün denetim kaynağı ile bu alanlarda denetimlerin tamamlanması, alınan sonuçlar ve edinilen tecrübeler üzerine daha sonra diğer alanlarda denetime geçilmesi” esasına uyularak 2009 yılında risk düzeyi en yüksek denetim alanları denetim programına alınmıştır. Risk düzeyi en fazla olan diğer alanların denetlenmesi kaynakların elverdiği ölçüde sırasıyla 2010 ve 2011 yıllarında planlanmıştır.

 

B- Diğer Faaliyetler

Denetim yönetimi faaliyetleri: İç denetim planlarının ve programlarının hazırlanması, denetim faaliyetlerinin koordinasyonu, denetim raporlarının incelenmesi, denetim izleme faaliyetleri ve bu kapsamdaki idari işlemleri kapsar. Bu faaliyet İç Denetim Birim yöneticisi Hüsnü Genç tarafından yürütülecektir.

          Danışmanlık faaliyetleri: Talep edilen hizmetler kapsamında planlı danışmanlık faaliyetlerini kapsar.

Eğitim faaliyetleri: İlgili mevzuat hükümleri göz önüne alınarak, iç denetçiler için alınacak ve iç denetçiler tarafından verilecek eğitimleri kapsar.

İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin birinci fıkrasında; iç denetçilere, her üç yılda asgari yüz saat meslek içi eğitim sağlanacağı, bu sürenin otuz saati, Kurulun koordinatörlüğünde Maliye Bakanlığınca verileceği, kalan sürenin Kurulun eğitim konusundaki düzenlemelerine riayet edilerek, ilgili kamu idarelerinin ihtiyaçlarına göre iç denetim birimince programlanacağı,

Aynı Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; iç denetim birimlerinin, gerektiğinde mesleki kuruluşlar, üniversiteler ve bilimsel alanda etkinlikte bulunan diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle, yılda en az bir defa kurs, seminer ve benzeri etkinliklerde bulunacağı ve bu etkinliklere iç denetim plan ve programında yer vereceği,

Hüküm altına alınmıştır.

Planda eğitim faaliyetleri için 2009 yılında 102 gün, 2010 ve 2011 yıllarında 90 (3 İç Denetçi) günlük süre, alınması muhtemel meslek içi eğitim ile iç denetim birimince düzenlenmesi muhtemel eğitim programları için ayrılmıştır. İç denetim birimince 2009 yılında alınması planlan eğitimler iç denetçilerin en çok ihtiyaç duydukları alana yönelik olarak belirlenip uygulanacaktır.

Program dışı denetim ve danışmanlık faaliyetleri: Planlama aşamasında öngörülemeyen denetim ve danışmanlık faaliyetlerini kapsar.

Söz konusu faaliyetler için 2009, 2010 ve 2011 yıllarında 15’şer günlük kaynak ayrılmıştır.