ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ

Atatürkçü, Çağdaş, Ulustan Yana, Laik Eğitim....

İÇ DENETİM BİRİMİ

Mesleğe Giriş

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 65. maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan "İç Denetçi Adayları Belirleme, Eğitim ve Sertifika Yönetmeliği” iç denetçi adaylarının belirlenmesini, eğitimini, yapılacak sınavlarını, eğitim programının süresini, konularını, eğitim sonucunda yapılacak işlemler ile başarılı adaylara verilecek iç denetçi sertifikasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemiştir.

Aday belirleme sınavı

İç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları; Kurulca yapılacak veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına, Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Merkezine ya da uygun başka bir kuruma yaptırılacak aday belirleme sınavıyla belirlenir.

         Sınavda alınan puanlar bir sonraki sınavın sonuçları açıklanana kadar geçerlidir.

          Sınava girecek personele idarelerince izin verilir.

          Uluslararası geçerliliği olan CIA (Certified Internal Auditor), CISA (Certified Information System Auditor), CCSA (Certified Control Self Assessment) ve CGAP (Certified Government Auditing Professional) sertifikalardan birini almış olanlar, 6 ncı maddedeki şartları sağlamaları ve Kurula gerekli belgeleri göndermek şartıyla, aday belirleme sınavından muaf olup doğrudan iç denetçi eğitimine katılırlar.

Aday belirleme sınavına başvuru şartları

Aday belirleme sınavına katılacak olanların 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartlar ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir.

a) En az dört yıl süreli eğitim veren yükseköğretim kurumları ile denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt dışındaki eşdeğer eğitim kurumlarından birini bitirmek.

b) Aşağıda belirtilen süre zarfında çalışmış olma şartını yerine getirmek:

1) Yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla kamu idarelerinde denetim elemanı olarak en az beş yıl.

2) Yardımcılıkta geçen süreler dahil olmak üzere, mesleğe yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle alındıktan sonra yapılan yeterlik sınavında başarı göstermek kaydıyla uzman olarak en az sekiz yıl.

3) Araştırma görevliliğinde geçen süreler dahil olmak üzere, doktora unvanını almış öğretim elemanı olarak en az sekiz yıl.

4) Müdür ve daha üst unvanlarda en az sekiz yıl.

c) İç denetçi aday belirleme sınavı son başvuru tarihinden önceki iki yıl içinde alınmış olması kaydıyla, İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden birinden Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavından (KPDS) veya Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavından (ÜDS) en az elli puan almış olmak ya da denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yabancı dil sınavlarından eşdeğer puan almış olmak.

d) Son başvuru tarihi itibarıyla kırkbeş yaşından büyük olmamak.

e) Uyarma ve kınama cezaları hariç disiplin cezası almamış olmak.

f) (Kurulun belirlediği mesleki etik kurallara ve kamuda uygulanan genel etik kurallarına uygun özgeçmişe sahip olmak.

Aday belirleme sınav duyurusu

Kurul, sınavın yapılacağı tarih ve yerler ile sınava giriş şartları, eğitime kabul edilecek iç denetçi aday sayısı, başvuru yeri ve başvuruda istenecek belgeler, sınav konuları ve ağırlıklarını sınav tarihinden en az iki ay önce Kurulun internet sitesinde duyurmaya başlar ve Resmî Gazete’de bir defa ilan eder.

Aday belirleme sınavı ve konuları 

İç denetçi aday belirleme sınavı, Kurulun belirlediği tarihte, Ankara’da yapılır. Başvuru yoğunluğuna göre Kurul başka sınav merkezlerinin açılmasına karar verebilir.

          İç denetçi aday belirleme sınavı aşağıdaki konulardan oluşur;

          a) Genel yetenek ve genel kültür,

          b) Yabancı dil (İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden biri),

          c) Genel muhasebe,

          d) Türkiye ekonomisi.

Aday belirleme sınav sonuçlarının değerlendirmesi

Kurulun, iç denetçi aday belirleme sınavından 100 tam puan üzerinden 70 ve üzeri puan almış kişiler arasından başarı sırasına göre belirleyeceği sayıda aday, gruplar halinde eğitim programına alınır. Kurul, 70 puanı aşan adaylar arasından programa kabul edilecek iç denetçi aday sayısının yüzde 10’u kadar adayı puan sırasına göre yedek olarak belirleyebilir.

İç Denetçi Adaylarının Eğitimi

Eğitimde yer verilecek konular

İç denetçi adayları, Kurulca belirlenen müfredat ve programa göre, aşağıdaki konuları da kapsayacak şekilde, Maliye Bakanlığınca eğitime tabi tutulur.

          a) Kurumsal yönetim, risk yönetimi ve iç kontrol;

          1) Kurumsal yönetim ve ilkeleri,

          2) Kurumsal risk yönetimi,

          3) İç kontrol modelleri,

          4) Uluslararası iç kontrol standartları,

          5) Kamu iç kontrol standartları,

          6) Dış denetim (Sayıştay denetimi).

          b) Denetim yöntemi ve uygulamaları;

          1) İç denetim standartları ve mesleki etik kuralları,

          2) İç denetim türleri ve teknikleri,

          3) İç denetim planlaması (risk esaslı denetim),

          4) Saha çalışması,

          5) Sonuçların raporlanması ve izleme,

          6) İstatistiki yöntemler,

          7) İletişim yönetimi ve becerileri,

          8) İç denetim vaka çalışması.

          c) Muhasebe;

          1) Devlet muhasebe standartları,

          2) Kamu muhasebesi,

          3) Mali tablolar analizi,

          4) Kamu muhasebe yönetmelikleri,

          d) Mevzuat;

          1) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuatı,

          2) Bütçe mevzuatı,

          3) Kamu ihale mevzuatı,

          4) Kamu taşınmaz hukuku,

          5) Kamu harcama mevzuatı,

          6) Kamu personel mevzuatı,

          7) Anayasa ve idare hukuku,

          8) Avrupa Birliği mali mevzuatı.

Sertifika sınavı

Eğitim tamamlandıktan sonra iç denetçi adayları, Kurulun belirlediği yer ve tarihte sertifika sınavına tabi tutulur. Sertifika sınavı, programın tamamlanmasından itibaren 30 gün içinde yapılır. Sınava ilişkin ilan Kurulun internet sitesinden duyurulur. Eğitim programına mazeretsiz beş günden fazla süreyle katılmayanlar sertifika sınavına kabul edilmez.

Sertifika sınav konuları ve sınav usulü

Kurul, eğiticilerin, konuyla ilgili akademisyenlerin ve denetim konusunda uzman kişilerin katılımıyla sınav sorusu hazırlama komisyonu oluşturur ve cevap anahtarını da içerecek şekilde bir soru bankası hazırlatır.

Sınav komisyonu, soruları Kurulun belirleyeceği usule uygun olarak soru bankasından seçer. Sınav, 13 üncü maddede dört başlıkta belirtilen eğitim konularını kapsayacak şekilde klasik yazılı veya test usulüyle yapılır.

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi

Sınav komisyonu, önceden belirlenmiş cevap anahtarına göre cevap kâğıtlarını değerlendirerek yüz tam puan üzerinden puanlama yapar. Sınavda başarılı sayılabilmek için her bir bölümden en az altmış puan alınması ve dört bölüm ortalamasının yetmiş puan ve üzerinde olması gereklidir.

Sınavda başarısız olan adayların durumu

Sınavda başarısız olan adaylar, yaş şartı hariç iç denetçi adayı olabilme şartlarını muhafaza etmeleri kaydıyla tekrar eğitime tabi tutulmadan izleyen iki sınava katılabilirler.

Sertifikanın verilmesi

Kurulca, sertifika sınavında başarılı olanlara aldıkları puanı da gösteren sertifika verilir.

Bu sertifika iç denetçiliğe atandıkları tarihten itibaren üç yılda bir İç Denetim Koordinasyon Kurulunca hazırlanarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelik hükümlerine göre derecelendirilir.